Εμβόλια και Δημόσια Υγεία: Είναι υποχρεωτικός ο εμβολιασμός;
Η θέση του νομικού
Α. Μηλιόπουλος
Πρόεδρος Εφετών, Εφετείο Θεσσαλονίκης
V. Ξεκινούμε λοιπόν από το νομοθετικό πλαίσιο. Ο νομοθέτης ρυθμίζει το θέμα, στηριζόμενος εκ των πραγμάτων στα δεδομένα της ιατρικής επιστήμης με δύο προφανείς στόχους: α) την υγεία των εμβολιαζομένων και β) την υγεία του γενικού πληθυσμού σε επίπεδο πρόληψης (την αποφυγή δηλ. μετάδοσης ασθενειών και εξάπλωσης των μεταδοτικών λοιμώξεων, δηλ. την αποφυγή επιδημιών). Για το λόγο αυτό συντάσσεται, όπως εσείς καλύτερα γνωρίζετε, το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, το οποίο περιλαμβάνει τα γνωστά εμβόλια της διφθερίτιδας-κοκκύτη-τετάνου, της πολυομελίτιδος, της αιμοφίλου ινφλουέντζας, του μηνιγγιτιδόκοκκου, της ιλαράς, της παρωτίτιδος, της ερυθράς, της ηπατίτιδας Α και Β, της ανεμοβλογιάς. Στην απόφαση του Υπ.Υγείας Υ1/ΓΠ 161682/2008 ορίζεται ότι η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, ως αρμόδιος κατά το νόμο φορέας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, γνωμοδοτεί για τα υποχρεωτικά εμβόλια και η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου αποδέχεται ή μη τη γνωμοδότηση και καθορίζει το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών, μετά την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης του υπουργού Οικονομικών, του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του υπουργού Υγείας και Πρόνοιας. Με το άρθρο 33 του Ν.2676/1999, που δημοσιεύθηκε στις 5-1-1999 στο 1ο τεύχος του ΦΕΚ και συνυπογράφεται από τους υπουργούς Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας, Ανάπτυξης, Εργασίας, Υγείας -Πρόνοιας και Δικαιοσύνης, στα πλαίσια της ιατρικής περίθαλψης που παρέχουν οι ασφαλιστικοί Οργανισμοί και το Δημόσιο στους ασφαλισμένους και τα μέλη των οικογενειών τους, καθιερώνεται η υποχρεωτική προληπτική ιατρική με σκοπό την έγκαιρη διάγνωση και τη λήψη μέτρων για την πρόληψη της εκδήλωσης ή την αποτροπή της εμφάνισης νοσηρών καταστάσεων και η προληπτική αυτή ιατρική, κατά το ίδιο άρθρο του άνω νόμου, περιλαμβάνει και τον εμβολιασμό παιδιών και ενηλίκων, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών στην Ελλάδα. Εφ΄ όσον ο νόμος ομιλεί για υποχρεωτική προληπτική ιατρική, η οποία περιλαμβάνει, κατά την άνω διάταξη, και τα εμβόλια, είναι προφανές και συνάγεται σαφώς και ανενδοίαστα από το κείμενο του νόμου αυτού ότι ο νομοθέτης θέλησε η διενέργεια των εμβολιασμών, που προβλέπονται στα πλαίσια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών, να μην εξαρτάται από την προαίρεση και την ευχέρεια των προσώπων, στα οποία αφορούν, αλλά αυτά είναι κατ’αρχήν υποχρεωμένα να τηρήσουν το νόμο και να εμβολιασθούν. Το ότι ο εν λόγω νόμος δεν προβλέπει άμεση συνέπεια, δηλαδή ποινή, για τις περιπτώσεις που δεν θα εφαρμοσθεί η διάταξη, δεν αναιρεί τη δεσμευτικότητά του, που είναι δεδομένη, κατά τη γνώμη μου, γιατί προφανώς ο νομοθέτης, είτε από αβλεψία, είτε ίσως για άλλους λόγους, που σχετίζονται με τον ήπιο τρόπο, με τον οποίο θέλησε να προσεγγίσει το θέμα, δεν συμπεριέλαβε στις διατάξεις του άνω νόμου και πρόβλεψη για τιμωρία όσων δεν τον εφαρμόζουν, στοχεύοντας ενδεχομένως στο να πείσει τους υποχρέους εξ ενδιαφέροντος να τηρήσουν τις διατάξεις του, εν όψει και του αναμενόμενου βλαπτικού αποτελέσματος από τη μη τήρηση του υποχρεωτικού εμβολιασμού, δηλαδή τον κίνδυνο προσβολής από τη συγκεκριμένη νόσο. Εξ άλλου η διερεύνηση των περιπτώσεων, που δεν έγινε εμβολιασμός, παρά το υποχρεωτικό της εφαρμογής του και ο περαιτέρω έλεγχος, η καταγραφή των μη εμβολιασθέντων, η ανεύρεση και η κίνηση διαδικασίας, δικαστικής ή άλλης για τη συμμόρφωση ή την τιμωρία των υπευθύνων δεν είναι καθόλου εύκολο να γίνει, προϋποθέτει πολύ καλή οργάνωση των υπηρεσιών, ενασχόληση και μεγάλη δαπάνη χρόνου και χρήματος, προϋποθέσεις που δυστυχώς δεν υφίστανται στην ελληνική πραγματικότητα. Οι δυσχέρειες αυτές δεν αναιρούν ωστόσο τη δεσμευτικότητα, δηλαδή την υποχρεωτικότητα των σχετικών διατάξεων, απλώς καθιστούν από πολύ δύσκολο έως αδύνατο τον έλεγχο της τήρησής τους. Αυτό όμως δεν συνεπάγεται, πρέπει να το ξαναπώ, ότι η τήρηση είναι προαιρετική. Εξ άλλου και ανεξαρτήτως αυτών η μη τήρηση των συγκεκριμένων διατάξεων και η μη συμμόρφωση σ’ αυτές μπορεί να ελεγχθεί και να τιμωρηθεί με τις γενικές υγειονομικού ή άλλου χαρακτήρος διατάξεις, που αφορούν την παραβίαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών ή τη διάδοση μεταδοτικής ή λοιμώδους νόσου, όπως θ ’αναφερθεί παρακάτω. Δύο ανάλογα παραδείγματα θα κάνουν σαφέστερο αυτό που θέλω να πω: Στο δικαστικό μέγαρο Θεσσαλονίκης απαγορεύεται γενικά το κάπνισμα, όχι μόνο στις αίθουσες συνεδριάσεων, αλλά και στους κοινόχρηστους χώρους εν γένει. Στα αίθρια, λοιπόν, που βρίσκονται έξω από τα ποινικά ακροατήρια στο 2ο και 3ο όροφο, κάτω από τις πινακίδες που αναγράφουν ’’ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ’’ καπνίζουν διάδικοι, μάρτυρες και δικηγόροι, κάποιες φορές και αστυνομικοί, ανελέγκτως κι αυτό γιατί δεν υπάρχει προσωπικό (αστυνομική δύναμη ή επιμελητές των δικαστηρίων), για να ελέγξουν και να επιτηρήσουν την εφαρμογή της διάταξης. Η υποχρεωτικότητα όμως της αγορανομικής διατάξεως, που απαγορεύει το κάπνισμα, δεν αίρεται εξ αυτού, επειδή δηλαδή, λόγω αδυναμίας του συστήματος, δεν εξαναγκάζονται οι καπνίζοντες να την εφαρμόσουν. Το ίδιο συνέβαινε μέχρι προ τινός και στις εκλογές, όταν οι εφορευτικές επιτροπές συνέτασσαν καταστάσεις μη ψηφισάντων, για να προωθηθούν στον αρμόδιο εισαγγελέα και να τιμωρηθούν οι μη ψηφίσαντες, αλλά καμμία περαιτέρω ενέργεια για την τιμωρία αυτών δεν γινότανε, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν ίσχυε η σχετική διάταξη για την υποχρέωση του ψηφοφόρου να ψηφίσει. Το ίδιο, λοιπόν, συμβαίνει κατά την άποψή μου και στην περίπτωση των εμβολίων.
http://www.iatrikostypos.com/me-ypograf ... mvoliasmos
και άλλες νομικές αναλύσεις: http://alfeiospotamos.pblogs.gr/2013/10 ... bolia.html
Θέμα: Εμβολιασμός μαθητών
Με αφορμή ερωτήματα που υποβλήθηκαν στη Δ/νσή μας, σχετικά με την υποχρεωτικότητα των εμβολίων για την εγγραφή των μαθητών στο Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό Σχολείο, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
Σύμφωνα με τις παρ. 2β και 3 β των άρθρων 7 των Π.Δ. 200 & 201/98 (ΦΕΚ 161Α) για την εγγραφή μαθητών στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό Σχολείο,εκτός των άλλων, απαιτείται και «επίδειξη του βιβλιαρίου υγείας του μαθητή ή προσκόμιση άλλου στοιχείου, στο οποίο φαίνεται ότι έγιναν τα προβλεπόμενα εμβόλια και η οδοντολογική εξέταση».
Σύμφωνα με το με αριθμ.πρωτ. Υ1/Γ.Π.161682/22-12-2008 έγγραφο της Δ/νσης Δημόσιας Υγιεινής του Υπ. Υγείας & Κοιν. Αλληλεγγύης, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών γνωμοδότησε ότι «είναι υποχρεωτικά όλα εκείνα τα εμβόλια που είναι ενταγμένα στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και για αυτό δίνονται δωρεάν στα πλαίσια προστασίας της Δημόσιας Υγείας. Μόνο σε περιπτώσεις ιατρικής αντένδειξης, θα μπορούν οι γονείς να αρνηθούν τον εμβολιασμό των παιδιών τους».
Οι γονείς που για οποιουσδήποτε άλλους λόγους (προσωπικά δεδομένα και πιθανές παρενέργειες) δεν επιθυμούν τον εμβολιασμό των παιδιών τους, οφείλουν να προσκομίζουν βεβαίωση ιατρικής αντένδειξης από : α)Περιφερειακά Γενικά Νοσοκομεία, ή β) Δ/νσεις Υγιεινής της οικείας Νομαρχίας, ή γ) Ιατροκοινωνικά Κέντρα, ή δ)Ασφαλιστικούς φορείς, ή ε)ιδιώτες ιατρούς, σύμφωνα με τον κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας Ν.3418/28-11-2005(τ.Α' ΦΕΚ 287).
Για τις ευαίσθητες κοινωνικά ομάδες κρίνεται απαραίτητη η συνεργασία των Δ/ντών των Σχολικών μονάδων και των Προϊσταμένων των Νηπιαγωγείων με τους ανωτέρω φορείς καθώς και με τους Φορείς Κοινωνικής Στήριξης (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ), προκειμένου να διευκολυνθεί ο εμβολιασμός των μαθητών των ανωτέρω ομάδων.
Παρακαλούνται οι Δ/ντές των Σχολικών μονάδων και οι Προϊστάμενοι των Νηπιαγωγείων να ενημερωθούν ενυπόγραφα.
Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Βασικά είναι θέμα τι γνώμη έχει ο δικαστής, γιατί νομικά απ ότι φαίνεται στέκουν πολλά και διάφορα





